Jeziora – praktyczne informacje

jezioro2jezioro4

 


 

 

 

DEFINICJA

 

to śródlądowy zbiornik wodny wypełniający naturalne zagłębienie (misę jeziorną), w którym gromadzą się wody powierzchniowe a zasilanie przewyższa straty wody powstałe wskutek parowania lub odpływu.

 

Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Jeziora tworzyły się wskutek wypełniającej doliny wody z topniejącego lodowca.

 

Powstawanie mis jeziornych związane jest przede wszystkim z procesami geologicznymi.

 

Natomiast zasilanie  uzależnione jest w głównej mierze od warunków klimatycznych.

 

Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej, w której nie zachodzi fotosynteza ze względu na brak światła.


 

jeziorojezioro3


 

 

MORFOMETRIA JEZIORA

 

Morfometria jeziora
Morfometria jeziora

 

  • położenie jeziora – określają współrzędne geograficzne ustalonego w przybliżeniu środka jeziora
  • wysokość zwierciadła wody– wysokość nad poziomem morza
  • powierzchnia jeziora– określa ją miejsce zetknięcia wody z lądem, które wyznacza średni poziom wody ustalony z długiej obserwacji, jest to średnia wartość izobaty 0
  • długość jeziora – pomiar dokonany wzdłuż jego osi. Jeśli jezioro ma rozwiniętą linię brzegową to długość mierzy się wzdłuż linii łamanej, która nie wychodzi poza obręb zbiornika.
  • szerokość maksymalna – szerokość mierzona w najszerszym miejscu, prostopadle do długości
  • szerokość średnia – średnia wartość z kilku pomiarów szerokości lub iloraz powierzchni jeziora przez jego długość
  • wskaźnik wydłużenia jeziora– parametr ten daje pogląd na kształt powierzchni jeziora. Im większa jest jego wartość tym jezioro ma bardziej wydłużony kształt.
  • długość linii brzegowej jeziora– jest to długość brzegu mierzona wzdłuż izobaty 0 m (wzdłuż linii brzegu).
  • rozwinięcie linii brzegowej– określa stosunek długości linii brzegowej do obwodu koła o powierzchni równej powierzchni jeziora.

 

 

 

STREFY JEZIORA

 

Jolly diver - strefy jeziora
Strefy jeziora

 

  • Strefa litoralna (litoral) – strefa wody płytkiej, prześwietlonej do samego dna. Jest to najbardziej zmienne ze środowisk jeziornych. Płytsza część litoralu podlega również bezpośrednim wpływom lądu.
  • Strefa pelagiczna zwana również strefą nerytyczną – strefa wody otwartej. Nie styka się z brzegami ani z dnem zbiornika.
  • Strefa profundalna – strefa wody głębokiej stykającej się z dnem i znajdującej się poza zasięgiem promieniowania słonecznego, w związku z dużym nagromadzeniem szczątków organicznych poddana wahaniom stężenia tlenu, a nawet okresowym i krótkotrwałych całkowitym deficytom tlenowym.
  • Strefa denna (bental) – jest to warstwa osadów i mułów wyściełających dno jeziora (największe utrapienie niedoświadczonych nurków).

 


 

STRATYFIKACJA TERMICZNA WODY

 

Stratyfikacja termiczna wody w jeziorze zimą i latem
Stratyfikacja termiczna wody w jeziorze zimą i latem

 

To nic innego jak układ warstw wody różniącej się temperaturą w jeziorze.

 

Woda zmagazynowana w zbiornikach o znacznej głębokości ma poziome uwarstwienie termiczne.

 

Temperatura wody obniża się wraz z głębokością i tworzy trzy warstwy:

 

  • epilimnion – górna warstwa – znajdująca się pod wpływem wiatru i z związku z tym mieszana, o dość wyrównanej temperaturze
  • metalimnion – warstwa przejściowa, znajduje się w niej termoklina*
  • hypolimnion – dolna warstwa

 

* termoklina – warstwa wody, w której następuje bardzo szybka zmiana jej temperatury

W polskich jeziorach występuje w lecie najczęściej na głębokości 7-8 m, jednakże późną wiosną przy szybkim wzroście temperatury powietrza może wystąpić nawet na głębokości poniżej 1 m.

 

 

Leave a Comment