Najstarszy zachowany skafander nurkowy

The Old Gentleman - Najstarszy zachowany skafander nurkowy
The Old Gentleman – najstarszy zachowany skafander nurkowy

Człowiek jest ciekawy wody, mórz, oceanów praktycznie od początku istnienia. Pragnienie przebywania pod wodą było podyktowane różnorodnymi potrzebami, poczynając od konieczności zdobycia pożywienia, poławiania pereł czy odkrywania innych skarbów po motywującą  do dalszych działań potrzebę poznawania. Jednak przez większość dziejów ludzkości podwodne rejony pozostawały jedynie niedostępną, kuszącą tajemnicą. Kiedy zatem ludzie zaczęli odkrywać podwodny świat przy pomocy specjalistycznego sprzętu do płetwonurkowania?

 

Z pewnością za przełomowe w historii nurkowania należy uznać projekty Leonardo Da Vinci, które w 1500 roku pojawiły się w Codex Atlanticus (Kodeks Atlantycki). Ten włoski geniusz renesansu jest autorem nie tylko koncepcji pierwszego samodzielnego systemu oddychania pod wodą zintegrowanego z kontrolą pływalności, ale również pierwszego kombinezonu nurkowego. Jednak daremno szukać wzmianki na temat realizacji nurkowych pomysłów mistrza Leonardo.


 

Czy wiesz ile ma lat najstarszy zachowany skafander nurkowy i gdzie można go obejrzeć?

 

Najstarszy zachowany skafander nurkowy, nazywany THE OLD GENTLEMAN pochodzi z początku XVIII wieku. Jest on najciekawszym i najbardziej znanym eksponatem fińskiego Raahe Muzeum. Ten wyjątkowy eksponat zasilił zbiory muzeum w 1860 roku dzięki uprzejmości ofiarodawcy – kapitana Leufstadiusa.

 

The Old  Gentleman – wykonanie

The Old  Gentleman niemal w całości wykonany jest z cielęcej skóry. Szwy tego skafandra nurkowego wykonane są z woskowanych nici a względną wodoszczelność osiągnięto dzięki uszczelnieniu go mieszaniną słoniny i smoły. Skafander ma zintegrowany kaptur wzmocniony od wewnątrz drewnianym szkieletem. W górnej części kaptura znajduje się otwór na drewnianą rurę doprowadzającą powietrze.

 

Jak nurek ubierał najstarszy, zachowany skafander nurkowy?

Najstarszy zachowany skafander nurkowy
The Old Gentleman

Założenie tego skafandra również nie należało do najłatwiejszych, nurek musiał wejść do jego wnętrza przez znajdujący się z przodu otwór. Zamykanie ze względu na brak zamka wodoszczelnego polegało na złożeniu razem fragmentów otworu wejściowego skafandra, które zostawały następnie zwinięte w pasie i przymocowane na wysokości talii nurka.

 

Nurek otrzymywał powietrze poprzez drewniane rury, które były połączone ze skórzanym kapturem. Powietrze było dostarczane za pomocą pomp tłokowych lub miecha. Odprowadzanie powietrza następowało natomiast poprzez krótszą rurę z tyłu skafandra.

 

Niestety ówczesne nurkowania trwały krótko, bowiem skafander nie był całkowicie szczelny oraz odporny na działanie wysokiego ciśnienia. Mimo tych niewątpliwych wad kombinezon umożliwiał sprawdzenie stanu kadłubów statków bez konieczności ich przechylania czy transportowania do suchego doku.

 

Skąd pochodzi The Old Gentleman?

The Old Gentleman Raahe Muzeum
Najstarszy zachowany skafander nurkowy Raahe Muzeum

Najstarszy zachowany skafander nurkowy jest prawdopodobnie pochodzenia fińskiego. Wniosek taki wysnuto ze względu na podobieństwo górnej części butów do tradycyjnych, sznurowanych butów z krótkimi cholewami oraz rękawice skafandra przypominające charakterystyczne rękawice używane przez fińskich leśników.

 

W szwedzkim archiwum państwowym odkryto pochodzący z 1727 roku rysunek przedstawiający kombinezon nurkowy podobny do The Old Gentleman. Ilustracja ta okazała się pomocna w oszacowaniu okresu, w którym wyprodukowano The Old Gentleman.

 

The Old  Gentleman rzadko opuszcza rodzinne strony. Ostatni raz miało to miejsce w 1998 roku, kiedy prze chwilę skafander gościł na Wystawie Światowej w Lizbonie. Jego najdłuższy wyjazd to pobyt w Stanach Zjednoczonych, dokładniej do Filadelfii.

 

Podczas londyńskiej wystawy Morze Finlandii, która odbyła w 1985 roku, kombinezon do nurkowania został żartobliwie nazywany Czcigodnym Staruszkiem z Raahe (Old Gentleman of Raahe). Dla mieszkańców Raahe skafander jest bezcennym klejnotem znanym na całym świecie.

 

W 1988 roku wykonana została replika. Kopia skafandra również została uszyta z cielęcej skóry na wzór oryginału. Nowy Gentleman z Raahe został kilkukrotnie użyty do nurkowania, za każdym razem skafander sprawdził się w podwodnym boju choć nie obyło się bez przecieków.


 

Jak wyglądają współcześni następcy Starszego Pana?

Skafander Santi E.Motion Plus
Najnowszy skafander Santi E.Motion PLUS

Na szczęście od XVIII wieku nastąpił wielki postęp techniki a współcześni producenci sprzętu nurkowego starannie to wykorzystują. Skafander The Old  Gentleman jest uważany za unikalną formę przejściową pomiędzy dzwonem nurkowym a obecnie produkowanymi suchymi skafandrami nurkowymi.

 

Współczesne suche skafandry wyróżniają się przede wszystkim wagą, komfortem oraz odpornością stosowanych tkanin. Wśród materiałów stosowanych w najnowszych, suchych skafandrach nurkowych przeważają laminaty, materiały składające się z 2-3 warstw m.in: ripstop nylon, butyl czy poliester. Podejście takie pozwala zapewnić pełną wodoszczelność (jedna z warstw) przy zachowaniu odporności na uszkodzenia mechaniczne (zewnętrzna warstwa) i elastyczności. Producenci prześcigają się dzisiaj w udogodnieniach dla użytkowników, o których w czasach The Old Gentleman nikt nawet nie marzył. Wśród takich rozwiązań można wskazać chociażby zróżnicowaną gramaturę tkaniny, która w miejscach newralgicznych, szczególnie narażonych na uszkodzenia, przetarcia jest większa a mniejsza tam, gdzie wskazana jest większa elastyczność ze względu na motorykę nurka.

 

Oferowane dziś skafandry nurkowe wyróżniają się nowoczesnym krojem oraz ciekawą kolorystyką. Nurkowanie dzięki dopasowanym do sylwetki nurka skafandrom stało się nie tylko wygodne ale również estetyczne. Dodatkowo pojawiają się różnorodne udogodnienia, na przykład obszerne kieszenie cargo zaopatrzone w dodatkowe kieszonki na zamek, które mają umożliwić nurkowi zabranie pod wodę oraz uporządkowanie niezbędnego sprzętu. Dzisiejszy skafander z zamkiem z przodu i teleskopem praktycznie każdy nurek jest w stanie ubrać i zapiąć samodzielnie. Spróbujmy dla porównania wyobrazić sobie siebie ubierającego samodzielnie Czcigodnego Staruszka z Raahe.

 

Co więcej, współczesne suche skafandry w odróżnieniu od The Old Gentleman są całkowicie szczelne oraz pozwalają na wykonanie naprawdę głębokich i długich nurkowań eksploracyjnych przy zachowaniu komfortu cieplnego, zwłaszcza przy jednoczesnym zastosowaniu coraz powszechniejszych ocieplaczy grzewczych. Różnorodność wyboru oraz coraz większa przystępność cenowa powoduje popularyzację nurkowań w suchych skafandrach, szczególnie w zimnych wodach, do jakich niewątpliwie zaliczymy polskie akweny z Bałtykiem na czele.


 

 

Źródła: Raahen Museo; Santi; raaheguides.org

 

Podobne posty

Leave a Comment