Bądź nawodniony = nurkuj bezpiecznie! 22 marca, Światowy Dzień Wody

Światowy Dzień Wody
22 marca, Światowy Dzień Wody

Dziś, 22 marca, obchodzimy Światowy Dzień Wody. Pierwszy Światowy Dzień Wody wyznaczony przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych był obchodzony w 1993 roku, od tego czasu odbywa się co roku. 

 

Jest to świetny pretekst by dowiedzieć się więcej na temat wody, jednej z najpospolitszych substancji występujących we Wszechświecie. Z tej okazji poruszam niezwykle istotne dla każdego nurka zagadnienie odpowiedniego NAWODNIENIA organizmu.


Człowiek a woda

W pierwszej kolejności warto uzmysłowić sobie jak ważna w organizmie każdego człowieka jest WODA. Substancja ta jest niezbędna do  istnienia i funkcjonowania wszystkich organizmów żywych, stanowi odpowiednie środowisko dla procesów biologicznych. Bez niej nie mogłyby zachodzić żadne procesy metaboliczne. Potrzebujemy WODY by żyć, móc się rozwijać i normalnie funkcjonować.

 

22 marca, Światowy Dzień Wody
Człowiek a woda

Czy tego chcemy, czy nie, w około 70% składamy się z WODY. Oczywiście jej zawartość w poszczególnych częściach ciała jest mocno zróżnicowana. Dla przykładu:

  • krew – 83%
  • nerki – 83%
  • mięśnie – 76%
  • mózg – 75%
  • kości – 22%

 

Wyobraźcie sobie, że bez pożywienia możemy przetrwać nawet 40 dni, natomiast bez WODY tylko kilka dni. Nasz organizm dość szybko sygnalizuje potrzebę uzupełnienia płynów, dla odczucia pragnienia wystarczy utrata 1% wody w organizmie. Strata 10% wody jest niebezpieczna dla naszego zdrowia, a spadek zawartości wody organizmie o 20% całkowitej jej ilości prowadzi do śmierci. Pierwszymi objawami obniżenia ilości wody w organizmie obok silnie odczuwanego pragnienia są senność oraz zmęczenie.

 

Uwaga, WODĘ można przedawkować. Maksymalna ilość wody jest uzależniona od przepustowości nerek człowieka, które są w stanie przefiltrować od 0,6 do 1,5 litra płynów w ciągu godziny. Przekroczenie tych ilości może spowodować przewodnienie organizmu. Objawy to nudności, wymioty, problemy ze złapaniem oddechu, obrzęki ciała, zaburzenia świadomości a w skrajnych przypadkach nawet śpiączka.

 

Po wypiciu WODA pozostaje w żołądku przez około 5 minut. Całkowitej wymiany wody organizm dokonuje średnio co 1,5 miesiąca. Najwięcej wody wydalamy oddając mocz, nieco mniej poprzez oddychanie i pocenie się.


 

Nawodnienie a wytwarzanie pęcherzyków
Krążące pęcherzyki wykryte przez badanie dopplerowskie po nurkowaniu na 45 metrów, 20 minutowe nurkowanie osób o normalnym i podwyższonym poziomie nawodnienia. Nawodnienie znacząco redukuje ilość krążących pęcherzyków.

Bądź nawodniony, nurkuj bezpiecznie!

Jeśli chodzi o nurkowanie, to pamiętajmy, zwłaszcza przed relatywnie trudnymi nurkowaniami dekompresyjnymi, o właściwym nawodnieniu organizmu. Uzupełnienie płynów jest konieczne także w trakcie długich zanurzeń oraz po wykonanym nurkowaniu, zwłaszcza gdy mamy zamiar wykonywać kolejnego nura tego samego dnia lub są to nurkowania powtórzeniowe w ramach kilkudniowego wyjazdu/safari. Pamiętajmy o tym, bowiem odwodnienie organizmu prowadzi do ograniczenia wymiany gazowej a to może w konsekwencji skutkować chorobą dekompresyjną.

 

Odwodnienie to czynnik sprzyjający wystąpieniu choroby dekompresyjnej. Dlaczego? Odwodnienie zmniejsza objętość osocza krwi i perfuzję. Oznacza to zgęstnienie krwi i ograniczenie jej przepływu. Jako że krew jest częściowo odpowiedzialna za transport substancji odżywczych i wymianę gazową, gęstsza krew negatywnie wpłynie na usuwanie   gazów z tkanek jednocześnie ułatwiając powstawanie większych pęcherzyków gazowych, co zwiększa ryzyko wystąpienia choroby dekompresyjnej (DCS).


 

Pijmy WODĘ! Przed, po, a przy długich czasach również w trakcie nurkowania!


 

 

Czynniki sprzyjające odwodnieniu nurka

Warto poznać czynniki, które sprzyjają, odgrywają istotną rolę w odwodnieniu nurka:

    1. 1. Oddychanie sprężonym gazem.  Znajdujący się w butli nurkowej czynnik oddechowy jest suchy, dlatego w trakcie nurkowania sporo płynów tracimy na nawilżenie wdychanego gazu. Dodatkowo utratę płynów zwiększa konieczność ogrzania wdychanego gazu (czynnik ten w dużo mniejszym stopniu wystąpi w przypadku obiegów zamkniętych).

 

    1. 2. Diureza zanurzeniowa, czyli zwiększona produkcja uryny. W trakcie nurkowania zwiększone ciśnienie otoczenia i niższa temperatura wody powoduje zwężenie się naczyń krwionośnych w kończynach i przeniesienie krwi z kończyn do centralnego obszaru twojego ciała (serce, płuca i duże naczynia krwionośne). Jest to naturalna reakcja organizmu i próba utrzymania stałej temperatury ciała. W konsekwencji podwzgórze, ośrodek zawiadujący gospodarką wodną organizmu otrzymuje sygnał o nadmiarze wody w organizmie i potrzebie jej usunięcia.  Reakcją jest zwiększenie produkcji moczu przez nerki, co oznacza utratę wody i soli.

 

    1. 3. Pocenie się. Problem pojawia się zarówno w przypadku nurkowania w tropikalnym klimacie, jak i w Polsce, zwłaszcza w upalne, letnie dni. Długie przebywanie w skafandrze nurkowym na powierzchni znacząco zwiększa potliwość organizmu. Również miła chłodna bryza w trakcie dopływania łodzią na miejsce nurkowe przyspiesza parowanie potu, zwiększając ryzyko odwodnienia.

 

    1. 4. Słońce, ciepło i wiatr. Przegrzanie organizmu również sprzyja odwodnieniu.

 

    1. 5. Morska woda/sól. Pozostające po nurkowaniu w słonej wodzie kryształki soli pochłaniają wilgoć ze skóry zwiększając możliwość odwodnienia.

 

    1. 6. Lekarstwa. Pamiętajmy, że niektóre leki wywołują efekt diuretyczny, tzn. powodują zwiększenie produkcji moczu kosztem wody znajdującej się w komórkach naszego ciała.

 

    1. 7. Alkohol. Istotny jest fakt, że alkohol odwadnia nas szybciej. Przypomnę tylko, że łączenie picia alkoholu i nurkowania nigdy nie było zalecane.

 

    1. 8. Choroba: biegunka lub wymioty. Przypadłości spowodowane na przykład chorobą morską czy zatruciem pokarmowym (popularna w Egipcie zemsta faraona) powodują utratę dużych ilości płynów w krótkim czasie.

 

    1. 9. Lot samolotem. Także w kabinie samolotu powietrze jest znacznie suchsze, przez co nasze ciało traci więcej płynów. Dodatkowo dochodzi picie kawy, coli czy piwa, które są diuretynami. Efektem może być łagodne odwodnienie spowodowane podróżą. Zalecane jest wypijanie 240 ml wody na każdą godzinę lotu.

 

  1. 10. Nurkowania powtórzeniowe. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę nurkowania powtórzeniowe, które w przypadku wielodniowych ekspedycji nurkowych istotnie przyczyniają się do odwodnienia i zwiększonego ryzyka DCS.

 

Bądź nawodniony = nurkuj bezpiecznie! 22 marca, Światowy Dzień Wody
Człowiek składa się w 70% z wody!

Poznaj symptomy odwodnienia

Łagodne, które możemy leczyć pijąc wodę:

  • Pragnienie
  • Suche usta
  • Zawroty głowy
  • Ból głowy
  • Skurcze mięśni
  • Ciemny kolor moczu
  • Zmniejszona produkcja moczu

 


Ciężkie, do których wyleczenia potrzebujemy pomocy medycznej:

  • Silne pragnienie i bardzo suche usta
  • Sucha skóra, która powoli napina się po uszczypnięciu
  • Szybka praca serca, słaby puls
  • Szybki oddech
  • Zapadnięte oczy i/lub brak wytwarzania łez
  • Silne zmęczenie/osłabienie
  • Niskie ciśnienie krwi
  • Podrażnienie i zagubienie
  • Niski poziom świadomości
  • Nie oddawanie moczu przez osiem godzin

 

Można również obserwować kolor moczu, którego barwa powinna być przeźroczysta lub lekko żółta. Ciemniejszy kolor uryny może oznaczać odwodnienie organizmu. Także mała ilość moczu lub jego brak mogą oznaczać, że jesteś odwodniony.

 

Większość przypadków odwodnienia to łagodne formy, które możemy wyleczyć przez picie większej ilości wody. Można również stosować sole do nawadniania lub napoje izotoniczne, jako dodatek do wody, gdyż lepiej uzupełniają brak soli i elektrolitów. Jednak w przypadku pojawienia się symptomów ciężkiego odwodnienia niezbędna jest pomoc lekarska.


 

Bądź nawodniony = nurkuj bezpiecznie! 22 marca, Światowy Dzień Wody
Zapobiegajmy odwodnieniu pamiętając o piciu WODY!

Jak zapobiegać odwodnieniu?

W myśl zasady lepiej zapobiegać niż leczyć odwodnienie. Jest kilka sposobów by zapobiegać odwodnieniu organizmu przed/pomiędzy nurkowaniami.

  • Nie zakładaj skafandra nurkowego, niezależnie pianki czy suchara, zbyt wcześnie przed zanurzeniem. Warto pamiętać o tym również w czasie dopłynięć RIBem na miejsca nurkowe.
  • Staraj się przebywać w cieniu, chroń się przed słońcem/oparzeniem słonecznym.
  • Unikaj spożycia alkoholu przed nurkowaniem.
  • Opłucz się słodką wodą po każdym nurkowaniu (dotyczy nurkowań w słonej wodzie).

 

Oczywiście, najłatwiej jest pić odpowiednio dużo wody. Jednak pamiętajmy, że nie jest wskazana przesada, bowiem gwałtowne zwiększenie objętości osocza krwi nie nawadnia tkanek naszego ciała a jedynie zwiększa produkcję uryny.

 

Zalecane jest wypijanie szklanki wody co 15-20 minut. Taka częstotliwość i ilość pozwoli tkankom nawodnić się i w konsekwencji uniknąć ograniczenia wymiany gazowej, która w konsekwencji może prowadzić do wystąpienia choroby dekompresyjnej.


 

 

Opracowanie własne

Źródła: DAN; unwater.org; Internet


 

Jeśli jesteście ciekawi WODY, to zapraszamy do wrocławskiego Hydropolis:

Wrocławskie Hydropolis – muzeum poświęcone wodzie
Wrocławskie Hydropolis – muzeum poświęcone wodzie

Podobne posty

Leave a Comment