ROV – bohater w eksploracjach głębokich jaskiń

ROV - skuteczne i bezpieczne wsparcie w eksploracjach głębokich jaskiń

ROV GRALmarine

Zdalnie sterowane pojazdy podwodne (ROV – Remotely Operated Vehicle) na dobre zagościły w pracach podwodnych, są również wykorzystywane do celów badawczych czy naukowych. Szczególne znaczenie ROVy odgrywają w eksploracjach miejsc niedostępnych dla człowieka, w tym głębokich jaskiń.

 

ROVy są urządzeniami do zastosowań podwodnych, są one sterowane zdalnie, przewodowo przez operatora z bazy. Połączenie ROVa z bazą-powierzchnią następuje przy użyciu kabla o specjalnej konstrukcji. Jest to połączenie elektryczne, światłowodowe lub mieszane. Przewody te zwykle mają neutralną pływalność w wodzie. Zastosowanie światłowodów umożliwia szybki transfer danych z i do pojazdu, z drugiej strony uniemożliwia zasilanie ROVa z powierzchni. Niezaprzeczalną, wielką zaletą światłowodu jest jego minimalny ciężar, giętkość i mała średnica. Kabel elektryczny umożliwia zasilanie z powierzchni, jednak ma ograniczoną szybkość transferu danych. Natomiast ostatni – mieszany łączy zalety obu rodzajów kabla. Duża zwrotność i możliwość poruszania się we wszystkich kierunkach to nieprzecenione zalety ROV, które w zależności od potrzeb mogą być uzupełnione w dodatkowe elementy (chwytaki, pobieranie próbek itp.) oraz czujniki.

 

W trakcie badań do niedawna najgłębszej, zalanej jaskini na świecie – włoskiej Pozzo del Merro wykorzystane zostały aż trzy bezzałogowe, podwodne pojazdy. W roku 2000 wysłano do wnętrza tej jaskini dwa ROVy. Pierwszy, Merkury dotarł na głębokość 210 metrów, drugi – Hyball 300 osiągnął 310 metrów. Jednak do dna Pozzo del Merro wciąż było daleko. Dopiero dwa lata później, w 2002 roku bardziej zaawansowany ROV Prometeusz znalazł się na maksymalnej głębokości Pozzo del Merro, czyli na 392 metrach. Wśród innych, spektakularnych przykładów użycia ROVów można wskazać chociażby odkrycie wraków Titanica, Bismarcka czy Grafa Zeppelina.


 

ROV GRALmarine w Hranickiej Propasti

Od 2015 roku wrocławska firma GRALmarine wspomaga badania Hranickiej Propasti zmierzające do wykazania, że jest to najgłębsza, zalana jaskinia na świecie (więcej: Czy Hranicka propast jest najgłębszą jaskinią na świecie?). W czasie powstawania tego artykułu, dokładnie w dniu 27 września br. ROV GRALmarine dotarł w czeskiej jaskini na głębokość 404 metrów dowodząc tym samym, że jest ona najgłębszą, zalaną jaskinią na świecie (więcej: Hranicka propast ma 404 metry. To najgłębsza, zalana jaskinia na świecie!).

 

ROV - skuteczne i bezpieczne wsparcie w eksploracjach głębokich jaskiń

ROV GRALmarine

Postanowiliśmy bliżej przyjrzeć się urządzeniu GRALmarine i przedstawić naszym czytelnikom informacje uzyskane od osoby najbardziej zaangażowanej, której najbliższy jest ten ROV, czyli od producenta Bartłomieja Gryndy – właściciela firmy GRALmarine.

 

Z myślą o ekstremalnych poszukiwaniach ROV GRALmarine został rozbudowany i dodatkowo wyposażony:

  • przede wszystkim w 4 kamery HD, które umożliwiają przekazanie kompletnego obrazu wokół pojazdu. Kamera przednia, tylna, górna i dolna.
  • zastosowano światłowód militarny o grubości 2,9 mm do transmisji obrazu HD na żywo z czterech kamer, telemetrii oraz sterowania
    • niezależna regulacja mocy każdego z czterech reflektorów
  • odczyt i rejestracja parametrów pojazdu
  • wizualizacja wskazań kompasu i głębokościomierza

 

ROV GRALmarine stale monitoruje następujące parametry:

  • temperaturę zewnętrzną
  • temperaturę konwerterów, sterowników, procesora
  • wilgotność w obudowach
  • pobór mocy sterowników silników BLDC (bezszczotkowych)
  • poziom zużycia energii

 

Sterowanie pojazdem wydaje się dość banalne (na pozór) i przypomina nieco poruszenie się bohaterem w grze komputerowej. Do kierowania ROVem służą przede wszystkim dwa joysticki. Jeden do sterowania we wszystkich kierunkach w poziomie, drugi góra-dół. Neutralna pływalność pojazdu ułatwia sterowanie nim.

 

ROV przesyła na powierzchnię obraz z kamer, w tym przypadku z czterech, wizualizację położenia kompasu, głębokość, temperaturę oraz dodatkowo, dane techniczne takie jak: poziom energii w akumulatorach, temperatury konwerterów, sterowników, poziom wilgotności.


 

ROV - skuteczne i bezpieczne wsparcie w eksploracjach głębokich jaskiń

ROV GRALmarine w liczbach

ROV GRALmarine w liczbach

    • Długość światłowodu jednomodowego: dowolna, w Hranickiej propasti użyto światłowodu o długości 500m, ale może on mieć także 100km
  • Waga: 20 kg
    • Wymiary: 600 x 400 wysokość 300
  • Prędkość w poziomie i w pionie: ok. 25 m / min ( w tym projekcie ograniczyliśmy prędkość 3 razy ze względu na oszczędzanie akumulatorów)
    • Głębokość pracy: do 600 m
  • Czas pracy: 3 godziny
  • Pędniki bezszczotkowe o mocy 0,7 kW każdy , dwa w poziomie, dwa w pionie
  • Akumulator zasilający sliniki i oświetlenie LiION, 65Ah
  • Kamery HD 4 sztuki
  • Reflektory LED 4 sztuki
  • Pływaki do pracy na max. 600m

 

Podzespoły ROV GRALmarine zostały przetestowane w komorze do głębokości 600 metrów. Najgłębsze dotychczasowe zanurzenia maszyny to kopalnia uranu w Kowarach oraz Hranicka propast – głębokości odpowiednio 180 metrów i 404 metry.

 

Istotną zaletą jest fakt, że ROV ten jest w stanie pokonać zaciski o wymiarach 50 x 40 cm!

 

Jednak eksploracja jaskiń, a przede wszystkim dotarcie na duże głębokości (często niedostępne dla nurka) niesie ze sobą spore ryzyko również dla ROVa. Trudności i niebezpieczeństwa związane z możliwością zaczepienia światłowodu (przewodu łączącego ROVa z powierzchnią) o występy skalne, pnie drzew, gałęzie na dnie, stare i nowe opustówki.


 

ROV - skuteczne i bezpieczne wsparcie w eksploracjach głębokich jaskiń

Bartłomiej Grynda i ROV GRALmarine

Zalety ROVa GRALmarine

Faktem jest, że w większości sytuacji na dużych głębokościach ROV wygrywa podwodną walkę z człowiekiem. Zdalnie sterowany pojazd podwodny wolny jest od szeregu ograniczeń, których nie jest w stanie uniknąć nurek:

 

  • możliwość szybkiego zanurzenia na planowaną głębokość operacyjną
  • możliwość szybkiego wynurzenia (nie ogranicza go „nasze” 10 m/min)
  • totalny brak dekompresji
  • nieograniczony czas pływania przy zasilaniu z powierzchni (nie ogranicza go ilość i rodzaj zabranych gazów)
  • możliwość użycia w gorącej, zakwaszonej lub alkalicznej wodzie (możliwa jest dezynfekcja ROVa do pracy w zbiornikach wody pitnej oraz odkażanie po pracy w zatrutym środowisku, np. broń chemiczna)
  • szybka gotowość do pracy: 10-15 minut (wyobraźcie sobie planowanie i przygotowanie do takiego zanurzenia)
  • możliwość rejestracji 360 stopni
  • rejestracja obrazu z 4 kamer (przód, tył, góra, dół)

 

Najciekawsze projekty z udziałem ROVa GRALmarine, to:

  • Hranicka propast 404 m oraz 180 m
  • Kowary 180 m – kopalnia uranu, sprawdzenie stanu szybu nr 2
  • Zimnik
  • Identyfikacja ORP Kujawiak – po jego odnalezieniu sonarem
  • Inspekcje jazów, śluz, rurociągów w elektrowniach

 

 

Serdeczne podziękowania dla Bartłomieja Gryndy z firmy GRALmarine za udzielenie wyczerpujących informacji na temat ROVa.

Zdjęcia: Krzysztof Starnawski

Masz coś do powiedzenia? Napisz komentarz!

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola wymagane są oznaczone gwiazdką *

*

Nurkowości

Konferencja Baltictech 2017 zbliża się wielkimi nurami!
Fascynująca historia Bugatti z jeziora Maggiore
Wrak USS Kittiwake w nowej odsłonie!
Polak zginął podczas nurkowania w walijskim kamieniołomie
Nieudana próba pobicia rekordu świata kobiet
Egipcjanin Saddam Killany planuje spędzić pod wodą 150 godzin!
Na Gardzie trwają poszukiwania polskiego nurka
60 antycznych wraków odnaleziono w Morzu Czarnym
U wybrzeża Belgii odnaleziono U-Boota z okresu I Wojny Światowej
Włoch Luca Pedrali zanurkował na 264 metry

Na wesoło

Beztroska, amerykańska rodzina

Jaka to roślina?

Ranunculus circinatus (Jaskier krążkolistny)

Co to za zwierzę?

Drętwa pantera (Torpedo panthera)

Nurkowości

Strefa sympatyka

Zaloguj się

Nurkowy Newsletter

Nurkowanie to Twoja pasja?
Chcesz poznawać tajemnice podwodnego świata?
Wstąp do grona sympatyków Jolly Diver już teraz.
Wystarczy tylko jedno kliknięcie!

Google Plus

Scroll To Top