Wilhelm Gustloff – 69. rocznica największej tragedii morskiej

Wilhelm GustloffDokładnie 69 lat temu, 30 stycznia 1945 r. na Morzu Bałtyckim zatonął niemiecki liniowiec MS Wilhelm Gustloff, na pokładzie którego znajdowało się ponad 10 tysięcy ludzi (inne źródła podają ponad 6 tysięcy ludzi). Z całą pewnością jest to największa morska tragedia w historii żeglugi.

 

 

Słowo Gustloff pobudza wyobraźnię każdego nurka i to nie tylko ze względu na obowiązujący na wraku zakaz nurkowania.

 

W 2008 roku miała miejsce premiera zrealizowanego z wielkim rozmachem fabularnego filmu Gustloff – rejs ku śmierci. Obraz dość wiernie odzwierciedla przebieg ostatniego rejsu Wilhelma Gustloffa.


 

Poznajcie choć część historii Wilhelma Gustloffa. Mimo, że od zatonięcia tego statku mija dziś 69 lat, to wciąż budzi on zainteresowanie i całkiem spore emocje.


 

Budowa statku w cieniu zabójstwa

 

Historia tego luksusowo wyposażonego statku wczasowego III Rzeszy rozpoczęła się dość niefortunnie, bo od… morderstwa Wilhelma Gustloffa –  wysokiego działacza szwajcarskiego oddziału NSDAP w dniu 4 lutego 1936 roku w szwajcarskim kurorcie – Davos. Zabójstwa dokonał David Frankfurter – syn rabina, student medycyny, w akcie protestu przeciwko antysemityzmowi i nazizmowi. Następnie sprawca dobrowolnie oddał się w ręce policji. Za swój czyn został skazany na 18 lat pozbawienia wolności. Jak na ironię został ułaskawiony w roku 1945, już po zatonięciu MS Wilhelm Gusloff.

 

Pomysł zbudowania jednostki, która służyłaby wypoczynkowi robotników-ludzi pracy, zrodził się niemal rok przed zabójstwem. Organizacja sportowo-rekreacyjna NSDAP Kraft durch Freude  – Siła przez Radość zainicjowała budowę statku, który został zaprojektowany z rozmachem przez hamburskich inżynierów w 1935 roku. Już wtedy było wiadomo, że będzie to flagowy okręt organizacji, który według wstępnych propozycji miał nosić imię Adolfa Hitlera. Ostatecznie, możliwe, że ze względów propagandowych a także w obawie przed chętnymi do zatopienia okrętu führera odstąpiono od tego pomysłu. Adolf Hitler zadowolił się prywatnym apartamentem na statku.

 

W roku 1936 projekt wraz z kosztorysem opiewającym na łączną sumę 25 milinów ówczesnych marek do stoczni Blohm und Voss w Hamburgu. Kiedy w lutym 1936 roku doszło do zabójstwa Wilhelma Gustloffa sam führer zaproponował nazwanie statku jego imieniem a wdowa po bohaterze III Rzeszy została jego matką chrzestną.

 

Wilhelm Gustloff położona stępka
Wilhelm Gustloff
położona stępka
Wilhelm Gustloff w trakcie budowy
Wilhelm Gustloff
w trakcie budowy

 


Budowę tego ekskluzywnego giganta o długości 208,5 metrów, szerokości 23,5 metra zakończono w 1937 roku. Wycieczkowiec posiadał 221 kabin dwuosobowych oraz 239 kabin czteroosobowych; łącznie z załogą mógł pomieścić ponad dwa tysiące osób. Atrybuty te przesądzały, że Wilhelm Gustloff był piątym co do wielkości statkiem pasażerskim III Rzeszy. W dniu 5 maja 1937 roku odbyło się wodowanie, przy którym była obecna nie tylko wdowa po zamordowanym Gustloffie, ale i sam Adolf Hitler.

 

Niemal ukończony Wilhelm Gustloff
Niemal ukończony Wilhelm Gustloff

 

Jak na owe czasy MS Wilhelm Gustloff otrzymał nowoczesne i zarazem luksusowe wyposażenie. Na statku znajdował się basen kąpielowy a kabiny pasażerów posiadały klimatyzację. Ostatecznie w marcu 1938 roku nieskazitelnie biały, imponujący kolos gotowy był do wypłynięcia.


 

Wilhelm Gustloff basen
Basen znajdujący się na pokładzie
MS Wilhelm Gustloff
Wilhelm Gustloff pokład
Podkład wypoczynkowy
na MS Wilhelm Gustloff

 

W swój dziewiczy rejs na Morze Północe Wilhelm Gustloff wyruszył w sztormową pogodę w dniu 23 marca 1938 roku, na pokładzie gościł austriackich przodowników pracy. Podczas wyprawy przyjęto obowiązujący pasażerów statku plan dnia:

 

  • 6.20 -pobudka,
  • 6.30 – ćwiczenia sportowe na pokładzie słonecznym,
  • 7.00-8.00 – śniadanie,
  • 8.01 – wesoła muzyka z płyt,
  • 8.30 – głos ma nasz radiowęzeł,
  • 9.15 – powitanie urlopowiczów przez Kapitana,
  • 10.00 – marsz po promenadzie pokładowej przy dźwiękach orkiestry,
  • 11.30-12.30 – obiad,
  • 13.15 – odczyt (historia, przyroda, zabytki odwiedzanych krajów),
  • 15.30 – poobiednia cisza na statku,
  • 16.00-16.30 – podwieczorek,
  • 17.00 – koncert orkiestry,
  • 18.30-19.30 – kolacja,
  • 20.00 – reportaż radiowy,
  • 20.30 – muzyka i tańce,
  • 23.30 – zamknięcie baru,
  • 23.45 – ostatnie takty muzyki,
  • 24.00 – cisza nocna.

 

Warto dodać, że każdy posiłek był poprzedzany sygnałem trąbek. W myśl niemieckiego hasła: „Ordnung muss sein”, lekarz okrętowy i stomatolog mięli wyznaczone, stałe godziny przyjęć pacjentów.

 

Do chwili wybuchu II Wojny Światowej MS Wilhelm Gustloff odbył 44 rejsy wycieczkowe po Morzu Północnym i Śródziemnym przewożąc łącznie około 65 tysięcy pasażerów. W między czasie na pokładzie statku zorganizowano miejsce głosowania w sprawie aneksji Austrii dla obywateli III Rzeszy przebywających na terenie Wielkiej Brytanii oraz przeprowadzono w maju 1935 roku ewakuację niemieckiego Legionu Condor walczącego w wojnie domowej w Hiszpanii. W sierpniu 1939 roku podróżą do norweskich fiordów zakończył się okres cywilnej kariery Gustloffa.

 

Czytaj dalej: Wilhelm Gustloff w czasie II Wojny Światowej

Podobne posty

Leave a Comment