Zatopione parowozy na Półwyspie Helskim

Zatopione parowozy na Półwyspie Helskim
Zatopione parowozy na Półwyspie Helskim

Półwysep Helski to mekka nurkowania wrakowego w Polsce, prym wiodą tu takie miejscowości jak Hel, Jastarnia czy Władysławowo, z których regularnie odbywają się wypłynięcia, zwłaszcza na położone nieopodal mierzei, łatwo dostępne i względnie płytko położone jednostki. Oczywiście znajdziemy tu także dostępny dla wszystkich wrak ORP Kujawiak, położony na Rybitwiej Mieliźnie. Znajdziemy tu także szczątki wielu innych wraków.

 

Jednak niewiele osób wie o znajdujących się w rejonie Mierzei Helskiej lokomotywach. Zatopione parowozy, obecnie niemal całkowicie zakryte piaskiem zlokalizowane są pomiędzy Chałupami a Kuźnicą. Ich położenie nie jest przypadkowe, bowiem właśnie w tym rejonie w 1945 roku Niemcy przekopali Półwysep Helski. Pomiędzy wskazanymi miejscowościami powstał kilkumetrowej szerokości rów przechodzący od morza do zatoki.


 

Lokomotywy wpierające się długim szeregiem w morze

Zatopione parowozy na Półwyspie Helskim
Lokomotywy wpierające się
długim szeregiem w morze

To właśnie na odcinku pomiędzy Chałupami a Kuźnicą powstała zapora przeciwczołgowa, której przedłużenie stanowiły poprzecznie ustawione lokomotywy wchodzące w morze. Po obu stronach Półwyspu Helskiego powstało aż 5 takich barykad, z czego 2 znajdowały się od strony otwartego morza a 3 od strony Zatoki Puckiej.

 

W celu właściwego rozstawienia lokomotyw zbudowano prowizoryczne tory, po których wepchnięto je do wody. Co ciekawe po wojnie parowozy znajdujące się od strony zatoki zostały wyciągnięte z wody i przywrócone do ruchu. Zanim trafiły na złom, jeszcze przez wiele lat jeździły one po pomorskich torach. Natomiast obie barykady od strony pełnego morza, położone bliżej Kuźnicy zostały wysadzone. Ostatecznie ostały się tylko parowozy znajdujące się bliżej Chałup.


 

Zatopione parowozy na Półwyspie Helskim
Fragmenty zatopionych lokomotyw © Leszek Kucira

Oczywiście wieloletnie oddziaływanie fal morskich, sztormy oraz nieustannie przesuwająca się linia brzegowa przyczyniły się do stopniowego zapadania barykady w piaszczyste dno. Ostatni raz niewielkie fragmenty wystających znad wody lokomotyw widziano w latach 60-tych ubiegłego wieku.

 

Okazuje się, że ukryte pod bałtyckim piaskiem przez ponad 50 lat parowozy zostały odsłonięte podczas zimowego odpływu. Teraz ich fragmenty można zobaczyć na plaży w Chałupach. Co ciekawe, stoi tam znak ostrzegający przed wrakami, jednak turyści są przekonani, że chodzi o statki. Jedynie osoby zamieszkujące Hel znają prawdę o wrakach lokomotyw skrywających się pod tonami piasku. Wiedza o położeniu parowozów jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.

Zatopione parowozy na Półwyspie Helskim
Zaropione parowozy dzisiaj © Leszek Kucira

 


 

Zobaczcie jak fragmenty parowozów wyglądają pod wodą:


 

 

Źródło: Dziennik Bałtycki z 19 maja 1945 roku; tvn24; Facebook

 

Specjalne podziękowania dla Leszka Kuciry za udostępnienie zdjęć

Podobne posty

Leave a Comment